غار شَنگاسکی عبادتگاه چهل سالۀ خواجه محمد مرشد

این غار در شمال شرقی روستای دهک و در دامنه کوه های سیاهان بر دیواره های دره ای قرار دارد و شامل دو دخمه کوچک است که به غار شنگاسکی معروف می باشد.

وجه تسمیه و علت نامگذاری آن مشخص نیست.
این غار محل عبادت و تزکیه حدود چهل ساله خواجه محمد مرشد عارف و شاعر نامی بزرگ سراوان می باشد. (چهل سال است که هرگز من ندیدم خورد وخواب / بعد از این گر زنده باشم زندگانی می کنم )
زمان تولد و وفات وی به درستی مشخص نیست. اما طبق تحقیقات اقای نوید دهواری مصحح دیوان اشعار وی به احتمال زیاد حدودا بین سالهای 1160 تا 1240 هجری قمری می زیسته اند.
وی از عرفای بزرگ طریقت نقشبندی است که استاد و پیر ایشان شیخ عبدالرحیم معروف به حاجی صاحب می باشد.
وی از سادات حسنی منطقۀ سراوان است که با 24 واسطه یا پشت به امام حسن مجتبی (ع) می رسند.
خواجه مرشد زمانی که در اوج جوانی صاحب کشف و کرامات و مقامات شدند به توصیه استاد خود از خلق کناره گیری و به مدت چهل سال در غار شنگاسکی در عزلت به عبادت و ریاضت مشغول شدند.

این غار شامل دو دخمه کوچک است که دهانۀ یکی از آنها به سمت جنوب باز می xadشود و به عنوان عبادتگاه خواجه بوده است که دیواره شرقی آن به طرف قبله است. نکته قابل توجه قبلهxad یابی دقیق خواجه است؛ یعنی جهت قبلۀ این دخمه با کمترین میزان اختلاف با کعبه قرار دارد- در بازدیدxadهایی که از این دخمه داشتیم با نرم افزار های مخصوص قبله آن بررسی شد- دهانه غار دیگر به سمت شرق است؛ گویا این بخش به عنوان محل طهارت و وضوخانه استفاده میxad شدهxad است که در آن یک چشمه کوچک وجود داشته که در مسیر آن حوضچه ای درست شده است. در قسمت بالای تپه نماز جای کوچکی قرار دارد که خواجه در آنجا مشغول نماز و نیایش بودند.

ماحصل، تحفه و ثمرۀ عزلت خواجه در غار شنگاسکی- برای ما - اشعار نغز وی است.

خواجه مرشد دیوان بسیار ارزشمندی به فارسی دارد. تسلط وی به زبان فارسی و شگردها و فنون شاعری تحسین برانگیز می باشد.
اشعار خواجه به همت آقای نوید دهواری . با دقت علمی و وسواس فراوان و با در دست داشتن چندین نسخه قدیمی و مقابله آنها تصحیح شده اند.تصحیحی علمی و معتبر از اشعار این عارف که ان شا الله این گنجینه را آنچنان که شایسه اوست به همه بشناساند.